De Volendamse handbalparel die Nederland verovert: het bijzondere jaar van Ivana Kwakman
Er zijn talenten die je ziet aankomen. En er zijn talenten die ineens opduiken. Ivana Kwakman is het tweede. Techniek, overzicht, lef, timing en het vermogen om beslissend te zijn op het juiste moment: ze heeft het allemaal. In het Nederlandse vrouwenhandbal heet dat talent momenteel Ivana Kwakman.
Pas zestien jaar oud. Geboren en getogen in Volendam. Opgegroeid in een omgeving waar handbal overal aanwezig is. In de sporthal, op straat, op school en thuis aan tafel. Maar waar veel talenten tijd nodig hebben om door te breken, lijkt het bij Ivana alsof alles in een stroomversnelling terecht is gekomen. Binnen één seizoen groeide ze uit van groot jeugdtalent tot vaste waarde bij VOC Amsterdam, debuteerde ze voor het Nederlands team en besliste ze finales op het hoogste niveau.
Voor Volendam voelt dat ergens dubbel. Want hoewel ze tegenwoordig in Amsterdam speelt, blijft Ivana voor velen gewoon een kind van de club. Een Volendamse. Een speelster die hier haar eerste stappen zette en waarvan iedereen al vroeg zag dat ze anders was.
Een talent dat al vroeg opviel
Bij jeugdwedstrijden in Volendam viel Ivana al snel op. Niet alleen omdat ze technisch goed was, maar vooral door haar spelinzicht. Waar andere speelsters vaak nog op snelheid of kracht vertrouwden, leek Ivana het spel al te lezen voordat het gebeurde.
Ze had rust aan de bal. Overzicht. En misschien nog wel belangrijker: ze durfde verantwoordelijkheid te nemen. Dat viel niet alleen in Volendam op, maar ook daarbuiten. Toen ze in de C-jeugd kwam, was duidelijk dat ze meer uitdaging nodig had. Daarom koos ze op jonge leeftijd voor een overstap naar VOC, de club die al jarenlang bekendstaat als één van de beste opleidingsclubs van Nederland.
Een moeilijke keuze, zeker voor een meisje uit een dorp waar sportclubs vaak voelen als familie. Maar het was een keuze die volledig in het teken stond van haar ontwikkeling.
Zelf zei ze daar later over:
„Ik koos destijds bewust voor mijn ontwikkeling voor deze club en heb het gevoel dat dit nog steeds de juiste keuze is."
De stap naar VOC verandert alles
Bij VOC kwam Ivana terecht in een omgeving waar dagelijks op topniveau gewerkt werd. Hogere intensiteit. Meer weerstand. Professionelere begeleiding. En via de HandbalAcademie op Papendal kwam ze in aanraking met de grootste talenten van Nederland.
Daar begon haar ontwikkeling pas echt te versnellen.
Waar ze eerst nog minuten moest sprokkelen, groeide ze in korte tijd uit tot een belangrijke speelster binnen de selectie. Niet alleen vanwege haar talent, maar ook vanwege haar volwassen manier van spelen. Ze speelde alsof ze al jaren op het hoogste niveau actief was.
Dat bleef ook buiten Amsterdam niet onopgemerkt.
Volendam-trainer Debbie Bond omschreef haar later treffend:
„Ze heeft overzicht, snelheid en techniek en is zowel spelverdeelster als sterk in de één-tegen-één-situaties. Van dat type speelsters heb je er niet veel."
Het zijn precies die kwaliteiten die haar zo bijzonder maken. Ivana is niet alleen een klassieke spelverdeelster. Ze kan versnellen, een duel winnen, ruimtes herkennen en op de juiste momenten zelf beslissend worden.
De avond waarop Volendam haar eigen talent tegen zich kreeg
Misschien werd haar niveau nergens zo duidelijk als tijdens de bekerhalve finale tussen VOC en Volendam.
Voor Volendam was het duel historisch. De ploeg van Debbie Bond stond op het punt iets bijzonders neer te zetten. De sporthal van VOC kleurde oranje-zwart door de massaal meegereisde supporters. Trommels, vuvuzela's, gezang. Het leek bijna een thuiswedstrijd.
En Volendam speelde geweldig.
Met uitstekend verdedigend werk, een sterke keepende Cindy van Horssen en een ontketende Lisa Hölscher nam Volendam zelfs een voorsprong van 11-13 mee de rust in. VOC had zichtbaar moeite met de felheid en energie van de Volendamse ploeg.
Maar na rust kantelde de wedstrijd.
VOC voerde het tempo op en gebruikte de individuele klasse binnen de selectie om langzaam het verschil te maken. En juist op het moment dat Volendam bleef hopen op een stunt, stond daar uitgerekend een meisje uit Volendam op.
Ivana Kwakman.
Bij een stand van 24-21 scoorde ze drie keer op rij. Iedere keer op een cruciaal moment. Iedere keer met dezelfde rust en overtuiging. Daarmee hield ze het verschil in stand en brak ze uiteindelijk het Volendamse verzet.
Het werd 32-29 voor VOC.
Pijnlijk voor Volendam, maar tegelijkertijd ook een moment waarop iedereen kon zien hoe groot Ivana inmiddels was geworden.
Doorbraak in Oranje
Alsof haar seizoen nog niet indrukwekkend genoeg was, volgde in maart het volgende hoogtepunt.
Een uitnodiging voor het Nederlands vrouwenteam.
Zestien jaar oud.
Waar veel speelsters jarenlang moeten wachten op een kans bij Oranje, kreeg Ivana die al op een leeftijd waarop veel talenten nog in jeugdteams spelen. Bondscoach Henrik Signell wilde investeren in de toekomst van Oranje en zag in Ivana een van de grootste talenten van Nederland.
Zelf kon ze het nauwelijks geloven.
„Ik was totaal in shock. Dit is zo mooi, dit is een droom die uitkomt."
Tijdens haar debuut tegen Bosnië-Herzegovina in Almere waren de zenuwen enorm. Familie en vrienden zaten op de tribune met spandoeken. Maar zodra ze het veld opstapte, verdween alle spanning.
Ze scoorde direct.
En daarna nog een keer.
En nog een keer.
Vier doelpunten bij haar debuut voor Oranje. Een avond die ze zelf omschreef als een droom.
„Ik ga vanavond zó lekker slapen en misschien wel nóg lekkerder wakker worden."
Het typeerde haar seizoen perfect: onbevangen, vrolijk, maar tegelijkertijd ongelooflijk goed.
De finale die haar definitief lanceerde
De kroon op haar seizoen volgde tijdens de landelijke finale tussen VOC en SEW.
Finales zijn vaak wedstrijden waarin ervaring de doorslag geeft. Maar deze finale werd het podium van een zestienjarige.
Ivana speelde alsof ze al jaren finales besliste.
Acht doelpunten voor rust. Nog vier na rust. Twaalf in totaal. Inclusief de beslissende goal bij 28-26.
VOC werd landskampioen. Ivana werd de grote uitblinker van de finale.
Heel handballend Nederland sprak ineens over haar. Niet meer als „een groot talent", maar als een speelster die al wedstrijden op topniveau kan beslissen.
Ze leek er totaal niet van onder de indruk.
Grootste talent van Nederland
Binnen de handbalwereld bestaat inmiddels weinig twijfel meer over haar status. Ivana Kwakman wordt gezien als één van de grootste talenten die Nederland de afgelopen jaren heeft voortgebracht.
Niet alleen vanwege haar cijfers of doelpunten, maar vooral vanwege haar complete spel. Ze leest situaties razendsnel, heeft techniek, overzicht en durft verantwoordelijkheid te nemen.
Ze lijkt ook geen angst te kennen.
Dat zie je niet alleen in haar aanvallende acties, maar ook in haar houding. Ze wil de bal hebben op belangrijke momenten. Ze wil wedstrijden beslissen. Ze wil winnen.
En dat fanatisme past eigenlijk perfect bij Volendam.
Zelf gaf ze ooit aan dat ze een hekel heeft aan verliezen. Of het nu handbal is of een simpel bordspel thuis.
Dat typeert haar misschien nog wel het meest.
Volendam blijft haar volgen
De band tussen HV KRAS/Volendam en Ivana blijft altijd bestaan. Binnen de club wordt haar ontwikkeling intensief gevolgd. Niet alleen omdat ze inmiddels geldt als één van de grootste handbaltalenten van Nederland, maar vooral omdat ze gewoon een Volendamse is. Een speelster die hier haar eerste stappen zette en nog altijd nauw verbonden blijft met het dorp.
Binnen KRAS/Volendam bestaat veel respect voor de keuzes die ze op jonge leeftijd heeft gemaakt. Waar veel leeftijdsgenoten nog zoekende zijn, staat zij opvallend stevig in haar schoenen. Ze weet wat ze wil, durft keuzes te maken in het belang van haar ontwikkeling en benadert haar carrière heel bewust. Dat wordt binnen Volendam niet gezien als afstand nemen van de club, maar als een voorbeeld van ambitie en topsportmentaliteit.
Tegelijkertijd blijft het gevoel leven dat Volendamse spelers en speelsters uiteindelijk ook bij Volendam horen. Dat zit diep in het DNA van de vereniging. De trots op eigen talent is groot en daarom volgt iedereen haar ontwikkeling met bijzondere interesse.
De contacten zijn er nog altijd regelmatig. Niet alleen vanuit nieuwsgierigheid naar haar prestaties, maar vanuit oprechte betrokkenheid. Want ondanks haar successen bij VOC en inmiddels ook in Oranje, blijft Ivana voor veel mensen in en rond de club gewoon „ons Ivana".
En juist daarom leeft binnen het dorp ook altijd de hoop dat zij ooit terugkeert naar huis. Niet vanuit druk of verwachtingen, maar vanuit verbondenheid. Want een speelster met haar kwaliteiten in het oranje-zwart van Volendam zien spelen, zou voor veel supporters iets bijzonders zijn.
Binnen de vereniging is men daar heel duidelijk over: mocht Ivana ooit besluiten om terug te keren, dan staat er een warm welkom voor haar klaar. Niet alleen vanwege haar kwaliteiten als handbalster, maar ook omdat ze een voorbeeld is voor de volgende generatie jeugdspelers uit het dorp.
Tot die tijd blijft Volendam haar carrière met bewondering volgen. Iedere stap. Iedere interland. Iedere finale. Want waar haar loopbaan haar ook brengt: in Volendam zullen ze haar altijd blijven zien als één van hen.
Het verhaal van Ivana Kwakman voelt niet als een afscheid van Volendam.
Maar als het bewijs dat een meisje uit het dorp de absolute top kan bereiken.
